شاعران و دانشمندان ایران

شاعران و دانشمندان ایران

میراث‌داران علم و ادب فارسی؛ ستون‌های تمدن ایرانی-اسلامی

گنجینه علم و ادب ایران

دانشمندان برجسته ایرانی

۶ دانشمند بزرگ که پایه‌های علم جهان را بنا نهادند

خوارزمی
دانشمند

محمد بن موسی خوارزمی

پدر علم جبر و الگوریتم
ریاضیات نجوم جغرافیا

ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی (حدود ۷۸۰-۸۵۰م)، بزرگترین ریاضیدان و ستاره‌شناس ایرانی در دوره اسلامی. بنیان‌گذار علم جبر و الگوریتم، کاشف صفر و پایه‌گذار جبر نوین. آثار او مانند «المختصر فی حساب الجبر و المقابله» قرن‌ها در دانشگاه‌های اروپا تدریس می‌شد.
پدر جبر پدر الگوریتم

ابن سینا
دانشمند

ابوعلی سینا (ابن‌سینا)

پدر پزشکی مدرن
پزشکی فلسفه علوم

ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا (۹۸۰-۱۰۳۷م)، مشهورترین فیلسوف، پزشک و دانشمند ایرانی. کتاب «قانون» او تا قرن ۱۷ میلادی در دانشگاه‌های اروپا تدریس می‌شد. او در فلسفه، پزشکی، ریاضیات، نجوم و موسیقی صاحب نظر بود.
پدر پزشکی مدرن شیخ الرئیس

بیرونی
دانشمند

ابوریحان بیرونی

پدر انسان‌شناسی و هندسه شناسی
ستاره‌شناسی ریاضیات تاریخ

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (۹۷۳-۱۰۴۸م)، یکی از بزرگترین دانشمندان جهان اسلام. او در ستاره‌شناسی، ریاضیات، تاریخ، انسان‌شناسی، جغرافیا و داروشناسی صاحب نظر بود. او اولین کسی بود که محیط کره زمین را با دقت محاسبه کرد.
پدر انسان‌شناسی اندیشمند بزرگ

خیام
دانشمند و شاعر

عمر خیام

ستاره‌شناس و شاعر بزرگ
ریاضیات ستاره‌شناسی شعر

غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری (۱۰۴۸-۱۱۳۱م)، ریاضیدان، ستاره‌شناس و شاعر بزرگ ایرانی. او تقویم جلالی را اصلاح کرد و در جبر و هندسه دستاوردهای بزرگی داشت. رباعیات او شهرت جهانی دارد.
ستاره‌شناس شاعر رباعیات

رازی
دانشمند

محمد زکریای رازی

پدر طب تجربی
پزشکی شیمی داروشناسی

ابوبکر محمد بن زکریای رازی (۸۶۵-۹۲۵م)، بزرگترین پزشک و شیمی‌دان ایرانی. او الکل و جوهر گوگرد را کشف کرد و اولین کسی بود که آبله را از سرخک تشخیص داد. کتاب «الحاوی» او دایرةالمعارف پزشکی بود.
پدر طب تجربی کاشف الکل

خواجه نصیرالدین طوسی
دانشمند

خواجه نصیرالدین طوسی

استاد البشر
ریاضیات نجوم فلسفه

محمد بن محمد بن حسن طوسی (۱۲۰۱-۱۲۷۴م)، یکی از بزرگترین دانشمندان ایران. او در ریاضیات، نجوم، فلسفه، کلام، اخلاق و منطق صاحب نظر بود. رصدخانه مراغه از دستاوردهای بزرگ اوست و کتاب «اخلاق ناصری» از آثار ارزشمند اوست.
استاد البشر بنیان‌گذار رصدخانه مراغه

شاعران برجسته ایرانی

۶ شاعر بزرگ که ادب فارسی را به اوج رساندند

فردوسی
شاعر بزرگ

فردوسی طوسی

حماسه‌سرای بزرگ ایران
شاهنامه حماسه زبان فارسی

حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی (۹۴۰-۱۰۲۰م)، بزرگترین حماسه‌سرای ایران و جهان. شاهنامه او بزرگترین اثر ادبی فارسی است که تاریخ اساطیری و پهلوانی ایران را روایت می‌کند. او زبان فارسی را از نابودی نجات داد.
پدر شعر فارسی ناجی زبان فارسی

حافظ
شاعر بزرگ

حافظ شیرازی

لسان‌الغیب
غزل عرفان دیوان حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی (حدود ۱۳۱۵-۱۳۹۰م)، بزرگترین غزل‌سرای ایران. دیوان حافظ مجموعه‌ای از غزل‌های عرفانی و عاشقانه است که به «لسان‌الغیب» معروف شده. اشعار او در خانه‌های ایرانیان با فال حافظ خوانده می‌شود.
لسان‌الغیب شاعر غزل

سعدی
شاعر بزرگ

سعدی شیرازی

استاد سخن
گلستان بوستان نثر فارسی

مصلح‌الدین بن عبدالله سعدی شیرازی (حدود ۱۲۱۰-۱۲۹۲م)، یکی از بزرگترین شاعران و نویسندگان ایران. گلستان و بوستان او شاهکارهای ادبیات فارسی هستند. سعدی در نظم و نثر هر دو تبحر داشت و «استاد سخن» نامیده شد.
استاد سخن بوستان و گلستان

مولانا
شاعر بزرگ

مولانا جلال‌الدین بلخی

شاعر عرفان و عشق
مثنوی عرفان شمس تبریزی

جلال‌الدین محمد بلخی مولوی (۱۲۰۷-۱۲۷۳م)، بزرگترین شاعر عرفانی جهان اسلام. مثنوی معنوی او «قرآن به زبان فارسی» نامیده شده. دیوان شمس تبریزی نیز از آثار ارزشمند اوست که عشق و عرفان را به اوج رساند.
مولوی مثنوی معنوی

شمس تبریزی
عارف بزرگ

شمس تبریزی

مرشد مولانا
عرفان مولانا دیوان شمس

شمس‌الدین محمد تبریزی (۱۱۸۵-۱۲۴۸م)، عارف بزرگ و مرشد مولانا. دیدار او با مولانا، تحولی عظیم در زندگی و شعر مولانا ایجاد کرد. دیوان شمس تبریزی که شامل اشعار مولانا در وصف اوست، شاهکاری عرفانی است.
مرشد مولانا عشق الهی

نظامی گنجوی
شاعر بزرگ

نظامی گنجوی

پدر داستان‌سرایی
پنج گنج خسرو و شیرین لیلی و مجنون

جمال‌الدین ابومحمد نظامی گنجوی (۱۱۴۱-۱۲۰۹م)، بزرگترین داستان‌سرای منظوم فارسی. خمسه یا پنج گنج او شامل خمسه، اسکندرنامه، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت پیکر و مخزن‌الاسرار است که شاهکارهای ادبیات غنایی و حماسی ایران به شمار می‌روند.
پدر داستان‌سرایی خمسه نظامی

"توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پیر برنا بود"
- فردوسی طوسی